De Basisregistratie Adressen en Gebouwen

Sinds 2009 hebben gemeenten de wettelijke taak om basisgegevens over adressen en gebouwen bij te houden in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Van oorsprong bestond de BAG uit twee basisregistraties: de Basisregistratie Adressen en de Basisregistratie Gebouwen. Deze twee basisregistraties waren onderling sterk gerelateerd en vormden daarom in de praktijk een geheel.

De Basisregistratie Adressen kan worden beschouwd als een overzichtstabel van alle officiële adressen die binnen de Nederlandse overheid (mogen) worden gebruikt. Op deze wijze kunnen ook knelpunten bij het koppelen van registraties worden voorkomen die het gevolg zijn van de schrijfwijze. In de Basisregistratie Adressen worden drie objecten geregistreerd die gezamenlijk een adres vormen: Woonplaats, Nummeraanduiding, Openbare ruimte.

Adressen worden daarbij aangemerkt als een vereenvoudigde officiële naamgeving van een beperkt aantal objecten.

Officiële adressen kunnen alleen worden toegekend aan de drie adresseerbare objecttypen: Verblijfsobject, Ligplaats en Standplaats.

In de Basisregistratie Gebouwen worden alle met "gebouwen" samenhangende objecten geregistreerd. De registratie is dus een objectenregistratie. Dit betekent dat in de registratie bepaalde objecten concreet worden afgebakend en van een unieke aanduiding voorzien. Het zijn deze objecten waaraan vervolgens de te registreren gegevens worden gekoppeld. In de Basisregistratie Gebouwen worden daarbij vier objecten onderscheiden: Pand, Verblijfsobject, Ligplaats en Standplaats.

Gemeenten die meer willen registreren dan de Basisregistratie Adressen en Gebouwen voorschrijft, worden daarin nadrukkelijk vrij gelaten mits de minimaal voorgeschreven verzameling van gegevens wordt bijgehouden.

In 2013-2014 heeft de Auditdienst Rijk de doeltreffendheid en de effecten van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen geëvalueerd en aanbevelingen gedaan om de uitvoering van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen te verbeteren[1]De Wet basisregistraties adressen en gebouwen is conform artikel 46 van deze wet in 2013 geëvalueerd door de Auditdienst Rijk in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het evaluatierapport is begin 2014 opgeleverd en op 25 april 2014 aan de Tweede Kamer verzonden. https://www.geobasisregis traties.nl/basisregistraties/adressen-en-gebouwen/evaluatie-bag/evaluatie-onderzoek-bag-door-auditdienst-rijk
. Naar aanleiding hiervan zijn verbeteringen uitgewerkt in onder meer een nieuwe Wet basisregistratie adressen en gebouwen en deze catalogus en werden de twee basisregistraties samengevoegd tot één basisregistratie: de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).

Doel

De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) is een van de basisregistraties die deel uitmaakt van het landelijk stelsel van basisregistraties. Deze basisregistraties zijn erop gericht de informatievoorziening in Nederland beter te ordenen. Het eenduidig benoemen van te registreren objecten is dan ook de belangrijkste functie van een basisregistratie.

Het belangrijkste doel van de BAG is het uniek identificeren en aanduiden van adresseerbare objecten en panden. Op deze wijze ontstaat een duidelijke relatie tussen de adressering en het object waarop het adres betrekking heeft en wordt een aanzet gegeven tot het leggen van meer eenduidige relaties tussen verschillende registraties.

Registratie in de BAG heeft overigens uitdrukkelijk uitsluitend een administratieve achtergrond en houdt geen legalisering of ander (rechts)gevolg in[2]Memorie van toelichting bij de wijziging van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen en de Kadasterwet, kamerstukken II, 2008/09, 31 726, nr. 3, 7 oktober 2008: "Uitgangspunt blijft uiteraard dat registratie plaatsvindt op basis van de originele brondocumenten. Het gebruik van een formaliseringsbeslissing als brondocument dient beperkt te zijn tot die gevallen waarin er geen origineel brondocument bestaat of zo’n document slechts met onevenredige inspanning kan worden achterhaald. Het ontbreken van een brondocument kan zich bijvoorbeeld voordoen indien voor een pand geen bouwvergunning bestaat. Dit kan zeer oude, vergunningvrije of illegale bouw betreffen. In dit verband dient uitdrukkelijk te worden opgemerkt dat een formaliseringsbeslissing in het kader van de registratie uitsluitend een administratieve achtergrond heeft en geen legalisering of ander (rechts)gevolg inhoudt. Overigens is denkbaar dat in sommige gevallen wel een brondocument heeft bestaan, dat echter door een calamiteit of anderszins teniet is gegaan." https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31726-3.html
.

Gebruik

De BAG is een van de basisregistraties die de kern vormt van de gegevenshuishouding van de overheid. Binnen een dergelijke (verplicht te gebruiken) basisregistratie wordt het fundament gelegd voor de eenduidige benoeming van een aantal binnen veel overheidsprocessen gebruikte objecten. Hierdoor worden de binnen deze verschillende processen gebruikte objecten onderling consistent en kunnen gegevens uit verschillende processen zo nodig met elkaar gekoppeld en gecombineerd worden.

Naast een brede gebruiksplicht bestaat de verplichting voor bestuursorganen en de bevoegdheid voor andere belanghebbenden om bij gerede twijfel een terugmelding te doen (zie §4.8). Deze combinatie van verplicht gebruik en terugmelding zijn belangrijke instrumenten om de kwaliteit van basisregistraties te vergroten.

Gebouwen

In tegenstelling tot hetgeen de naam van de registratie suggereert, komt er binnen de registratie geen objecttype "Gebouw" voor. De reden hiervoor is dat het begrip "gebouw" op veel plaatsen al in gebruik is voor een object dat is gedefinieerd als volledig vrijstaand. Om die reden is ervoor gekozen in plaats daarvan het begrip "pand" te hanteren.

In de BAG worden ook gegevens bijgehouden over locaties waarop met gebouwen vergelijkbare objecten permanent mogen worden geplaatst, bijvoorbeeld standplaatsen voor woonwagens en ligplaatsen voor woonboten. Om het permanente karakter van een standplaats of ligplaats te benadrukken is in de definitie vastgelegd dat er sprake dient te zijn van een door het bevoegd gezag (gemeenteraad of burgemeester en wethouders) als zodanig aangewezen plaats of locatie. Hiermee onderscheidt bijvoorbeeld een ligplaats zich van aanmeerplaatsen en afmeerplaatsen, die bedoeld zijn voor het tijdelijk aan-en afmeren van onder meer pleziervaartuigen en beroepsvaartuigen langs kades en in havens. De begrenzing van een standplaats of ligplaats vloeit voort uit de formele aanwijzing door het bevoegd gezag.

Adressen

Een adres in de BAG is een samenstelling van drie objecten: Woonplaats, Openbare ruimte en Nummeraanduiding. Een adres kan in de BAG niet bestaan zonder een bijbehorend adresseerbaar object: Verblijfsobject, Standplaats of Ligplaats. Deze objecten zijn de objecten waaraan formeel adressen kunnen en moeten worden toegekend. De BAG bevat daarmee alle authentieke toegekende adressen. Aan objecten die niet voldoen aan de criteria van een van deze objecttypen, kan geen authentiek adres worden toegekend.

Het adres wordt gevormd door het huisnummer, de eventuele huisletter en de eventuele huisnummertoevoeging van de nummeraanduiding, de naam van de openbare ruimte waaraan de nummeraanduiding is gerelateerd en de naam van de woonplaats waarbinnen (het grootste gedeelte van) het pand, de ligplaats of de standplaats is gelegen.

Het aanwezig zijn van een adres voor een adresseerbaar object, is van essentieel belang voor het in het maatschappelijk verkeer kunnen aanduiden van het betreffende object. Aan ieder adresseerbaar object wordt één hoofdadres toegekend. Indien aan de daaraan gestelde voorwaarden (zie §10.2) wordt voldaan, kunnen nevenadressen toegekend worden. Daarbij geldt dat een nevenadres een eigenschap is van hetzelfde adresseerbaar object als het bijbehorende hoofdadres. Met het nevenadres wordt expliciet niet een bepaald gedeelte van een adresseerbaar object aangeduid.

Objecten

De BAG is een objectenregistratie. Dit betekent dat in de registratie bepaalde objecten concreet worden afgebakend en van een unieke aanduiding voorzien. Het zijn deze objecten waaraan vervolgens de te registreren gegevens worden "opgehangen". Van deze objecten worden de geometrische en/of administratieve eigenschappen vastgelegd in de BAG.

De BAG-objecten zijn te verdelen in drie groepen: adressen, adresseerbare objecten en gebouwen (zie Figuur 1). Een officieel adres is samengesteld uit de objecten Woonplaats, Openbare ruimte en Nummeraanduiding. Een officieel adres wordt toegekend aan een adresseerbaar object (Verblijfsobject, Standplaats of Ligplaats).

Met betrekking tot met gebouwen samenhangende objecten wordt onderscheid gemaakt tussen panden en verblijfsobjecten. Dit onderscheid is met name ingegeven vanuit de gedachte dat beide soorten objecten een eigen karakter en een eigen dynamiek kennen. Daar waar binnen de definiëring van een verblijfsobject het samenhangende gebruik van een eenheid centraal staat, gaat het bij de definiëring van het pand om het vaststellen van een samenhangende (bouw-) constructieve eenheid.

In de BAG worden feitelijke objecten in de werkelijkheid, zoals gerealiseerde panden en verblijfsobjecten, en virtuele objecten zoals stand- en ligplaatsen en vergunde panden en verblijfsobjecten geregistreerd.

Brondocumenten

Elke wijziging van de gegevens in de BAG is gebaseerd op een brondocument. Ook bij constatering van een object of de correctie van gegevens is de bronhouder verplicht een brondocument op te stellen. De toegestane brondocumenten worden opgesomd in het Besluit basisregistratie adressen en gebouwen[3]Besluit van 6 juli 2017 tot wijziging van het Besluit basisregistraties adressen en gebouwen in verband met modernisering en vereenvoudiging van de registratie, artikel I, onderdeel C: "Hoofdstuk 2 komt te luiden: Hoofdstuk 2. Brondocumenten. Artikel 7. Krachtens artikel 10, eerste lid, onderdeel a, van de wet worden als brondocument voor de basisregistratie aangewezen: a. een beslissing tot indeling van het grondgebied van de gemeente in een of meer woonplaatsen, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; b. een beslissing tot vaststelling van een openbare ruimte, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; c. een beslissing tot toekenning van een nummeraanduiding, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; d. een document waaruit blijkt welke postcode door de organisatie die verantwoordelijk is voor de uitgifte van postcodes is toegekend aan een nummeraanduiding; e. een beslissing tot verlening van een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming voor het bouwen, veranderen of slopen van een pand of verblijfsobject, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; f. een reactie van een bestuursorgaan op een melding of kennisgeving waardoor het vereiste van een vergunning of toestemming, bedoeld in onderdeel e, wordt opgeheven; g. een melding of kennisgeving van de aanvang van bouwwerkzaamheden voor nieuwbouw en het gereedkomen van bouw- of sloopwerkzaamheden voor nieuwbouw, verbouw en sloop met betrekking tot een pand of verblijfsobject; h. een beslissing tot verlening van een vergunning als bedoeld in de artikelen 21 en 22 van de Huisvestingswet 2014, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; i. een beslissing tot vaststelling van een standplaats of ligplaats, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; j. een beslissing tot vaststelling van een ligplaats, alsmede de wijziging of intrekking daarvan; k. een document waarin de geometrie van een pand of verblijfsobject is vastgelegd in overeenstemming met de krachtens artikel 17, tweede lid, aanhef en onderdeel a, van de wet gestelde regels; l. een rechterlijke uitspraak strekkende tot vernietiging, herroeping, intrekking of wijziging van een in een brondocument vervat besluit, en m. een verklaring van een daartoe aangewezen ambtenaar, strekkende tot: 1°. een ambtshalve correctie van een of meer gegevens in de basisregistratie op grond van een ander brondocument; 2°. een signalering van een wijziging in de feitelijke situatie die van invloed is op een of meer gegevens in de basisregistratie, die niet voortvloeit uit een ander brondocument, of 3°. een wijziging of opneming in het belang van een goede registratie van een of meer gegevens in de basisregistratie, die niet voortvloeit uit een ander brondocument." https://zoek.officielebe kendmakingen.nl/stb-2017-311.html
. Digitale brondocumenten en brondocumenten in de vorm van berichten zijn toegestaan. Een brondocument kan een of meer objecten en/of attributen betreffen. Brondocumenten mogen niet uit de archieven van bronhouder worden verwijderd en worden door de bronhouder dus blijvend opgeslagen, met inachtneming van de regels uit de Archiefwet[4]Archiefwet 1995. http://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007376
.

Voor de leesbaarheid is er voor gekozen dat 'een beslissing tot verlening van een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming voor het bouwen, veranderen of slopen van een pand of verblijfsobject, alsmede de wijziging of intrekking daarvan[5] Zie Besluit BAG, art 7 lid e
' in dit document als vergunning wordt beschouwd.

Landelijke voorziening

De gemeente registreert als bronhouder alle gegevens overeenkomstig de inhoud van het brondocument bij de gemeente in de basisregistratie. De gemeente levert deze gegevens door aan de landelijke voorziening, die ze bewaart en beschikbaar stelt aan afnemers.

Dekkingsgebied

Het werkingsgebied van de BAG is het bestuurlijk ingedeelde gebied van Nederland in Europa, oftewel de verzameling van gemeenten in Nederland. De gemeentegrens van kustgemeenten ligt op circa een kilometer uit de kust. Wat buiten de gemeentegrens ligt, wordt niet in de BAG opgenomen; wat erbinnen ligt wel.

Modellering

De BAG hanteert voor de modellering het nationaal metamodel voor informatiemodellering (MIM), dat is ontwikkeld door VNG Realisatie, Kadaster en Geonovum[6]Nationaal metamodel voor informatiemodellering (MIM), versie 1.0 van 14 juni 2017. https://www.geonov um.nl/wegwijzer/standaarden/nationaal-metamodel-voor-informatiemodellering
. Het conceptuele informatiemodel voor de BAG (IMBAG) wordt beschikbaar gesteld in UML[7]De UML wordt beschikbaar gesteld in het bestandsformaat van de applicatie Enterprise Architect (.eap). https://en.wikipedia.org/wiki/Enterprise_Architect_(software)
. Bij deze UML wordt een toelichting beschikbaar gesteld die beschrijft welke keuzes de BAG heeft gemaakt bij de toepassing van het MIM.

In hoofdstukken 5 tot en met 8 is het conceptuele informatiemodel beschreven. Hierin worden termen gebruikt zoals: objecttype, attribuutsoort, relatiesoort, relatierol, datatype, complex datatype en andere termen. Deze termen staan gedefinieerd en toegelicht in het MIM en zijn opgenomen in bijlage A.

Bronhouders

Elke gemeente is bronhouder van de BAG binnen de eigen gemeentegrenzen. Het grondgebied van de gemeente waarop een object is gelegen, bepaalt dus welke gemeente het object registreert. Het maakt hierbij geen verschil als gerelateerde objecten in een andere gemeente liggen en daarom een andere bronhouder hebben. De nummeraanduiding wordt opgevat als eigenschap van een adresseerbaar object en geregistreerd in de gemeente waarin het adresseerbare object is gelegen. In het bijzondere geval dat een pand of verblijfsobject is gelegen op de grens van twee of meer gemeenten, worden dat pand en de eventuele verblijfsobjecten geregistreerd in de gemeente op wier grondgebied het grootste gedeelte van het pand is gelegen.

Coördinatenstelsel

Het toegepaste coördinatenstelsel voor de BAG is dat van de Rijksdriehoeksmeting (Rdstelsel[8]Het stelsel van de Rijksdriehoeksmeting (RD) is het coördinatensysteem van Nederland. http://www.kada ster.nl/web/Themas/Registraties/Rijksdriehoeksmeting/Rijksdriehoeksstelsel.htm
). De coördinaten zijn op de millimeter nauwkeurig en de eenheid is meter. Elk coördinaat heeft maximaal drie decimalen. Zo nodig wordt daarvoor afgerond, zodanig dat als de vierde decimaal de waarde 0, 1, 2, 3 of 4 heeft, de derde decimaal niet wijzigt en als de vierde decimaal de waarde 5, 6, 7, 8 of 9 heeft, de derde decimaal met één wordt verhoogd. Als de op te hogen decimaal de waarde 9 had (en dus 10 zou moeten worden), herhaalt deze regel zich voor de voorliggende decimalen. Bijvoorbeeld een coördinaat 155004,329098765 komt in de BAG als 155004.329 en een coördinaat 155004,329598765 als 155004.330.

Geometrie en oppervlakte

Deze paragraaf beschrijft algemene principes die gelden voor de inhoud van de BAG en die betrekking hebben op geometrie (zie §3.3.1) en op gebruiksoppervlakte (zie §3.3.2).

Relaties tussen BAG-objecten

De objecten in de BAG zijn onderling sterk aan elkaar gerelateerd. De relatie naar een ander object wordt gevormd door een verwijzing naar het identificerende attribuut. Bijvoorbeeld het identificerende attribuut van een woonplaats is de identificatie.

De BAG kent de volgende relaties tussen objecten:

• Openbare ruimte:

  Een openbare ruimte ligt in een woonplaats en heeft daartoe een verwijzing naar de gerelateerde woonplaats.

• Nummeraanduiding:

  Een nummeraanduiding is gelegen aan een openbare ruimte en heeft daartoe een verwijzing naar deze gerelateerde openbare ruimte. Op het moment dat een object is gelegen in een andere woonplaats dan de openbare ruimte waaraan de nummeraanduiding is gerelateerd, heeft de nummeraanduiding een verwijzing naar de gerelateerde Woonplaats. Een nummeraanduiding mag niet bestaan zonder het bijbehorende verblijfsobject of de bijbehorende standplaats of ligplaats.

• Standplaats of ligplaats:

  Een standplaats of ligplaats heeft één adres als hoofdadres en daartoe een verwijzing naar een gerelateerde nummeraanduiding, zijnde het hoofdadres. Een standplaats of ligplaats heeft eventueel een of meer adressen als nevenadres en in dat geval een verwijzing naar een of meer nummeraanduidingen, zijnde het nevenadres of de nevenadressen (zie §10.2).

• Verblijfsobject:

  Een verblijfsobject heeft één adres als hoofdadres en daartoe een verwijzing naar een gerelateerde nummeraanduiding, zijnde het hoofdadres. Een verblijfsobject heeft eventueel een of meer adressen als nevenadres en in dat geval een verwijzing naar een of meer nummeraanduidingen, zijnde het nevenadres of de nevenadressen (zie §10.2). Een verblijfsobject is gelegen in een of meer panden en heeft daartoe een verwijzing naar een of meer gerelateerde panden.

Bij een woonplaats of pand wordt geen identificatie naar een gerelateerd BAG-object opgenomen.

Panden hoeven geen verblijfsobjecten te bevatten. Op het moment dat er binnen een pand geen verblijfsobjecten aanwezig zijn (bijvoorbeeld een schuur in de tuin van een woning), zal dit dus betekenen dat er sprake is van een pand zonder daarbinnen gelegen verblijfsobjecten.

Hiermee ontstaat een situatie dat er verschillende soorten relaties tussen panden en verblijfsobjecten kunnen bestaan. Tabel 3 laat zien welke situaties mogelijk zijn. In deze tabel staat n voor twee of meer panden en m voor twee of meer verblijfsobjecten.

Uit deze relaties volgt ook de logische volgordelijkheid van het opvoeren van BAG-objecten in de registratie van een bronhouder:

• eerst Woonplaats en/of Openbare ruimte, daarna tegelijk Nummeraanduiding van het hoofdadres met Verblijfsobject of Standplaats of Ligplaats;

• eerst Pand, daarna Verblijfsobject;

• eerst Nummeraanduiding van het hoofdadres, daarna Nummeraanduidingen van eventuele nevenadressen.

De logische volgordelijkheid voor het afvoeren van BAG-objecten is andersom.

De nummeraanduidingen van eventuele nevenadressen ontstaan tegelijk met het hoofdadres of later en mogen worden afgevoerd terwijl het Verblijfsobject, de Standplaats of de Ligplaats blijft bestaan.

Voor de relatie tussen Pand en Verblijfsobject geldt dat de administratieve relatie leidend is boven de ruimtelijke relatie (zie §3.5).

Voor de verwijzing naar een Woonplaats geldt dat de ruimtelijke relatie leidend is boven de administratieve relatie.

Topologie

Topologie beschrijft de onderlinge ruimtelijke relaties tussen de objecten, onafhankelijk van hun werkelijke positie (coördinaten). Een voorbeeld is dat een object gepositioneerd is in een ander object: 'ligt in' is dan de topologische relatie.

De BAG kent de volgende topologische relaties:

• Pand en verblijfsobject:

  Verblijfsobjecten maken altijd deel uit van een pand (of van meerdere panden). Een verblijfsobject moet daarom volledig binnen een of meer panden worden gepositioneerd waarbinnen het zich bevindt. Als een verblijfsobject een puntgeometrie heeft, mag deze punt binnen het pand op een willekeurige plek staan.

• Woonplaats en openbare ruimte:

  Openbare ruimten moeten altijd volledig zijn gelegen binnen één woonplaats. Als een openbare ruimte door het splitsen van een woonplaats in meerdere woonplaatsen komt te liggen, wordt de openbare ruimte in elk van deze woonplaatsen afgebakend.

• Woonplaats:

  Het gehele grondgebied van de gemeente dient te zijn ingedeeld in woonplaatsen. De geometrieën van de woonplaatsen dienen naadloos op elkaar aan te sluiten en mogen elkaar niet overlappen, oftewel de geometrische vereniging van iedere woonplaats binnen een gemeente komt overeen met de geometrische contour van het grondgebied van deze gemeente.

Levenscyclus

De levenscyclus van een BAG-object beschrijft de opeenvolgende fasen in de ontwikkeling van een object. Hierbij dient de werkelijkheid zoveel mogelijk in de registratie zichtbaar te zijn. In de verschillende fasen zijn er situaties die aanleiding geven tot het wijzigen van de gegevens van het object. De fase van ontwikkeling waarin een BAG-object zich bevindt, wordt met een eigenschap status bij het object geregistreerd.

In de levenscyclus van een pand en verblijfsobject wordt in hoofdlijnen een onderscheid gemaakt tussen de vier fasen planvorming, bouw, gebruik en sloop. Binnen deze fasen kunnen verschillende statussen aan het object worden toegekend. De levenscyclus van een pand of een verblijfsobject volgt meestal een logische volgorde van statussen (zie Figuur 2), maar fasen in de levenscyclus mogen ook worden overgeslagen.

In de levenscycli van standplaatsen, ligplaatsen, openbare ruimten, nummeraanduidingen en woonplaatsen wordt onderscheid gemaakt tussen het benoemen en het intrekken van deze objecten.

Binnen een fase van de levenscyclus kunnen attributen worden gewijzigd, zoals het gebruiksdoel bij een verblijfsobject of de geometrie van een pand.

Verder gelden de volgende regels voor het toewijzen van een status aan een object:

1. Indien voor een pand met de status Bouwvergunning verleend of Bouw gestart een nieuwe vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming wordt verleend, worden wel de gegevens van het pand gewijzigd conform de vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming, maar de status van het pand blijft ongewijzigd.

2. Indien:

   • een pand de status Pand in gebruik (niet ingemeten) of Pand in gebruik heeft bereikt, kan de status van het pand niet meer terug naar Bouwvergunning verleend of Bouw gestart, tenzij sprake is van een ten onrechte toegekende status.

   • een verblijfsobject de status Verblijfobject in gebruik (niet ingemeten) of Verblijfsobject in gebruik heeft bereikt, kan de status van het verblijfsobject niet meer terug naar Verblijfsobject gevormd, tenzij sprake is van een ten onrechte toegekende status.

3. Elke statusovergang is toegestaan, mits deze een correctie betreft van een ten onrechte toegekende status.

4. Als een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming wordt verleend voor de verbouwing van een pand en/of verblijfsobjecten, krijgen het pand en/of verblijfsobjecten die als gevolg van deze verbouwing als zodanig zullen blijven bestaan, maar waarvan een of meer gegevens in de BAG zullen wijzigen, de status Verbouwing pand of Verbouwing verblijfsobject. Als de verbouwing is afgerond, krijgt het pand de status Pand in gebruik (niet ingemeten) of Pand in gebruik, en de verblijfsobjecten de status Verblijfsobject in gebruik (niet ingemeten) of Verblijfsobject in gebruik.

5. Als een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming wordt verleend voor het splitsen van een verblijfsobject of het samenvoegen van meerdere verblijfsobjecten, worden de nieuw te realiseren verblijfsobjecten opgenomen met de status Verblijfsobject gevormd. De 'oude' verblijfsobjecten behouden hun status tijdens de verbouwing (meestal Verblijfsobject in gebruik). Als de verbouwing is afgerond, worden de ‘oude’ verblijfsobjecten ingetrokken, terwijl de nieuwe verblijfsobjecten de status Verblijfsobject in gebruik (niet ingemeten) of Verblijfsobject in gebruik krijgen, zodra zij gebruiksgereed zijn.

6. Als een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming wordt verleend voor het toevoegen van verblijfsobjecten aan bestaande panden of een verbouwing waarbij het aantal verblijfsobjecten verandert, worden nieuwe Verblijfsobjecten opgenomen met de status Verblijfsobject gevormd.

7. Bij een verbouwing op een pand krijgen de eventueel aanwezige Verblijfsobjecten de status Verbouwing verblijfsobject, ongeacht of de pandcontouren wijzigen. Als de pandcontouren wijzigen, krijgt het Pand de status Verbouwing pand .

8. Indien er meerdere verbouwingen aan een pand worden verricht, krijgt het pand na voltooiing van de laatste verbouwing de status Pand in gebruik (niet ingemeten) of Pand in gebruik.

9. Indien de geometrie van een pand of verblijfsobject is ingemeten voordat de bouw is afgerond en er geen nieuwe geometrie hoeft te worden ingemeten, krijgt het pand of verblijfsobject meteen de status Pand in gebruik of Verblijfsobject in gebruik zodra het gereed is voor gebruik na afronding van de bouw.

10. Indien een verblijfsobject de status Verblijfsobject in gebruik (niet ingemeten) heeft gekregen, krijgen ook de een of meer panden waarin het verblijfsobject is gelegen, de status Pand in gebruik (niet ingemeten).

11. Indien in een vergund pand met meerdere verblijfsobjecten een of meerdere verblijfsobjecten de status Verblijfsobject in gebruik (niet ingemeten) of Verblijfsobject in gebruik krijgen, dan krijgt het pand meteen de status Pand in gebruik (niet ingemeten), respectievelijk Pand in gebruik.

12. De status Sloopvergunning verleend is zowel van toepassing op situaties waarin specifiek voor het betreffende pand een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming tot sloop is verleend, als op situaties waarin op grond van andere regelgeving geen vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming tot sloop nodig is (omdat deze andere regelgeving daarmee in wezen al vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming heeft verleend).

13. Indien een object de status niet gerealiseerd, ten onrechte opgevoerd, gesloopt of ingetrokken heeft, is het feitelijk beëindigd en kan de status niet meer worden gewijzigd. Alleen objecten die ten onrechte een van deze statussen hebben gekregen, kunnen middels een schriftelijke verklaring herleven.

14. Bij elke mutatie wordt de actuele status toegekend. Muteren in het verleden is niet toegestaan.

Identificatie en historie

Deze paragraaf beschrijft algemene principes die gelden voor de inhoud van de BAG en die betrekking hebben op identificatie (zie §3.7.1) en op historie (zie §3.7.2).

Gebruiksdoel

Bij een verblijfsobject worden een of meer gebruiksdoelen opgenomen. Onder het gebruiksdoel van een verblijfsobject wordt verstaan een overzicht van de (gecategoriseerde) gebruiksdoelen die bij het verlenen van een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming aan het betreffende verblijfsobject zijn toegekend. Deze gebruiksdoelen worden ook wel aangeduid als de bouwkundige bestemming conform de categorisering van het Bouwbesluit 2012[16]Bouwbesluit 2012, artikel 1.1, tweede lid: "Voor de toepassing van de bij of krachtens dit besluit gegeven voorschriften wordt voorts verstaan onder: bijeenkomstfunctie: gebruiksfunctie voor het samenkomen van personen voor kunst, cultuur, godsdienst, communicatie, kinderopvang, het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse of het aanschouwen van sport; bouwwerk geen gebouw zijnde: bouwwerk of gedeelte daarvan, voor zover dat geen gebouw of onderdeel daarvan is; celfunctie: gebruiksfunctie voor dwangverblijf van personen; gezondheidszorgfunctie: gebruiksfunctie voor medisch onderzoek, verpleging, verzorging of behandeling; industriefunctie: gebruiksfunctie voor het bedrijfsmatig bewerken of opslaan van materialen en goederen, of voor agrarische doeleinden; kantoorfunctie: gebruiksfunctie voor administratie; logiesfunctie: gebruiksfunctie voor het bieden van recreatief verblijf of tijdelijk onderdak aan personen; onderwijsfunctie: gebruiksfunctie voor het geven van onderwijs; overige gebruiksfunctie: niet in dit lid benoemde gebruiksfunctie voor activiteiten waarbij het verblijven van personen een ondergeschikte rol speelt; sportfunctie: gebruiksfunctie voor het beoefenen van sport; winkelfunctie: gebruiksfunctie voor het verhandelen van materialen, goederen of diensten; woonfunctie: gebruiksfunctie voor het wonen." http://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030461
.

Bij een geconstateerd verblijfsobject wordt het feitelijke gebruik als gebruiksdoel (of de gebruiksdoelen) opgenomen op grond van een document van constatering.

Voor het wijzigen van het gebruiksdoel van verblijfsobjecten gelden de volgende uitgangspunten:

• Een vergunde gebruikswijziging wordt geregistreerd in de BAG op basis van een vergunning of andere publiekrechtelijke toestemming;

• Een bestemmingsplan- / omgevingsplanwijziging wordt niet geregistreerd in de BAG;

• Een vergunningvrije gerealiseerde gebruikswijziging, voor zover die past binnen de regels van het bestemmingsplan / omgevingsplan, kan (lees: niet verplicht) worden geregistreerd in de BAG op basis van een ambtelijke verklaring (bijv. een bevindingenbrief van de afdeling Vergunningverlening);

• Een niet-vergunde gebruikswijziging, die niet past binnen de regels van het bestemmingsplan / omgevingsplan, wordt niet geregistreerd in de BAG.

Dataset compleetheid

Alle objecten die voldoen aan de definitie van een van de BAG-objecttypen, moeten worden geregistreerd in de BAG.

Objecten die op grond van een brondocument bekend zijn bij de gemeente, worden opgenomen op basis van dat brondocument.

Objecten die in de werkelijkheid bestaan maar waarvan geen brondocument beschikbaar is, worden opgenomen op basis van een document van constatering.

Een object wordt beëindigd in de BAG als:

• het pand of verblijfsobject ophoudt te bestaan in de werkelijkheid;

• de gemeente besluit dat de woonplaats, openbare ruimte, nummeraanduiding, standplaats of ligplaats niet meer bestaat.

Objecten waarvan het feitelijk bestaan na de invoering van de Wet basisregistratie adressen en gebouwen per 1 juli 2009 volgens een brondocument is geëindigd, zijn als zodanig herkenbaar opgenomen in de registratie.

Attribuut compleetheid

Alle te registreren kenmerken (attributen) van de geregistreerde objecten zijn opgenomen in de registratie (zie hoofdstuk 6).

Alle in de BAG opgenomen gegevens zijn voorzien van een waarde, indien in deze catalogus is voorgeschreven dat het betreffende gegeven verplicht van een waarde moet zijn voorzien (zie hoofdstuk 7).

De waarde van elk in de BAG opgenomen gegeven moet passen binnen de domeinwaarde die het betreffende gegeven overeenkomstig deze catalogus kan aannemen (zie hoofdstuk 8).

Juistheid

Alle in de registratie verwerkte wijzigingen komen overeen met hetgeen daarover in het onderliggende brondocument is opgenomen.

Bij elke versie van een object in de BAG is een verwijzing opgenomen naar het brondocument waaruit blijkt welke wijziging in de verschijningsvorm van het object heeft plaatsgevonden.

Bij elke versie van een object in de BAG komt de waarde van een gewijzigd gegeven exact overeen met de waarde van dit gegeven in het bijbehorende brondocument, tenzij is bepaald dat een gegeven binnen bepaalde tolerantiegrenzen een afwijking mag kennen ten opzichte van de exacte waarde van het gegeven.

De in de BAG opgenomen gegevens die volgens de in deze catalogus opgenomen regels voor die attribuutsoort aan een nauwkeurigheidseis moeten voldoen (zie dit hoofdstuk 4 en hoofdstuk 7), kennen een nauwkeurigheid zoals genoemd in die nauwkeurigheidseisen.

Actualiteit

Actualiteit is de mate waarin de gegevens binnen een gedefinieerd tijdsinterval overeenstemmen met de werkelijke situatie. Voor de BAG betekent dit dat de actualiteit betrekking heeft op de administratieve werkelijkheid en de tijdige verwerking van brondocumenten.

De termijnen voor opnemen van gegevens in de registratie van een bronhouder zijn:

1. inschrijving van gegevens binnen vier werkdagen na de brondocumentdatum;

2. het in de registratie opnemen van de definitieve geometrie binnen zes maanden na het bij een verblijfsobject of pand registreren van de status in gebruik (niet ingemeten).

Binnen vier werkdagen na het nemen van een besluit (oftewel de datum van het brondocument) moeten de gegevens zijn verwerkt in de registratie van de bronhouder. Als deze termijn van vier werkdagen wordt overschreden, moet de mutatie nog steeds worden doorgevoerd op basis van het besluit c.q. brondocument. Ook in dat geval wordt de dagtekening van het brondocument opgenomen als documentdatum van het brondocument.

Het is niet meer mogelijk de gegevens uit een eerder besluit door te voeren als een opvolgend besluit c.q. brondocument reeds is verwerkt in de registratie. Er wordt dan een verklaring opgesteld en vervolgens wordt de mutatie doorgevoerd met de besluitdatum van de verklaring als datum begin geldigheid en als documentdatum.

Positionele nauwkeurigheid

Bij oppervlakten en geometrie is sprake van bepaalde meetnauwkeurigheden en moet men rekening houden met bepaalde toleranties. Voor dit soort gegevens gelden dan ook toleranties ten aanzien van de exactheid van de waarden die het gegeven kan aannemen.

De BAG stelt eisen aan de positionele nauwkeurigheid van de geometrie van een pand, woonplaats, ligplaats en standplaats. Dit zijn de minimale kwaliteitseisen waaraan de geometrie van deze objecten moet voldoen. Aan de geometrie van een verblijfsobject worden geen eisen gesteld ten aanzien van de positionele nauwkeurigheid.

Afhankelijk van welke status een pand heeft, heeft een pand een voorlopige (niet-ingemeten) of een definitieve (ingemeten) geometrie. Er gelden andere kwaliteitseisen voor de voorlopige dan voor de definitieve geometrie van een pand (zie Tabel 5). Een pand met status ten onrechte opgevoerd voldoet aan de kwaliteitseisen van de voorgaande status.

Voor de geometrie van woonplaatsen, standplaatsen en ligplaatsen geldt ten aanzien van de nauwkeurigheid en detaillering dat de relatieve puntprecisie van de omtrek 60 cm bedraagt (oftewel een afronding naar boven van de absolute puntprecisie van 40 cm). Waar een woonplaatsgrens langs een gemeentegrens loopt, moet de woonplaatsgrens bovendien zijn gelegen binnen een marge van 1 cm aan weerszijden van de gemeentegrens en mag de totale oppervlakte van de afwijkingen die zo kunnen ontstaan, niet meer bedragen dan 1 m².

De BAG hanteert voor het beschrijven van de positionele nauwkeurigheid de zogenaamde interne precisie, ook bekend onder de naam relatieve precisie. Een uitgebreide theoretische beschrijving hiervan staat in de Handleiding voor de Technische werkzaamheden van het Kadaster uit 1996[19]Handleiding voor de Technische werkzaamheden van het Kadaster (1996), ISBN 90-803078-1-5.
(HTW 1996). De waarden voor de minimale toegestane kwaliteit van de positionele nauwkeurigheid zijn afrondingen van de in de HTW 1996 vermelde waarden voor de lengte van de halve lange as van de relatieve standaardellips tussen twee punten in. Zo heeft de ingemeten geometrie van een Pand een positionele nauwkeurigheid van 20 cm ×√2. Afgerond is dit 30 cm. Het staat bronhouders vrij om zelf hogere nauwkeurigheidseisen te hanteren.

De punten in het veld dienen te zijn ingemeten en in het bestand te zijn verwerkt volgens de regels zoals beschreven in de HTW 1996, inclusief het supplement voor detailmeting met GPS.

Oppervlaktenauwkeurigheid

Ten aanzien van de nauwkeurigheid van de oppervlakte is de maximaal toegestane afwijking in de oppervlakte van een verblijfsobject gesteld op 1,15 maal de wortel van de oppervlakte, met dien verstande dat bij objecten met een oppervlakte van 1 m² een toegestane afwijking geldt van 1 m² (100%).

De exacte wijze van bepalen van de gebruiksoppervlakte wordt beschreven in NEN 2580:2007. Op hoofdlijnen komt dit erop neer dat de gebruiksoppervlakte van een verblijfsobject wordt bepaald door hetgeen op vloerniveau wordt gemeten uitgaande van de binnenzijde van de omhullende scheidingsconstructies. Vides en schalmgaten van meer dan 4 m² blijven buiten beschouwing, evenals inspringingen en uitspringingen langs de omtrekken van minder dan 0,5 m².

Anders dan NEN 2580:2007 sluit de BAG niet-binnenruimten en gemeenschappelijke ruimten uit van de gebruiksoppervlakte.

Tijd

De BAG hanteert de norm ISO 8601:2004 voor het beschrijven van tijdsaspecten. De notatie van de tijd is overeenkomstig de ISO-regelgeving: jjjj-mm-ddTuu:mm:ss.sss. De hoofdletter T wordt hierbij gebruikt om de datum-en tijdcomponent te scheiden. Bijvoorbeeld: 2016-04-01T12:34:56 betekent dus 1 april 2016 om 12 uur, 34 minuten en 56 seconden.

De kwaliteit van de tijdbeschrijving wordt beschreven met drie aspecten, te weten:

• tijdnauwkeurigheid (zie § 4.7.1);

• tijdconsistentie (zie § 4.7.2);

• tijdgeldigheid (zie § 4.7.3).

Aanwijzingen van mogelijke onjuistheden in de registratie

Ondanks het zorgvuldig registreren van alle gegevens die voortkomen uit de reguliere levenscyclus van objecten, kunnen er aanwijzingen zijn dat er onjuiste gegevens in de BAG zijn terechtgekomen dan wel daarin ontbreken. Dit soort aanwijzingen kan in elke fase van de levenscyclus naar voren komen en doorkruist feitelijk de normale levenscyclus van planvorming, bouw, gebruik en sloop dan wel vaststelling en intrekking (zie §3.6).

Het gebruik van de basisregistraties binnen de overheid is als uitgangspunt verplicht en daarbij geldt tevens de plicht tot het terugmelden van fouten. Deze samenhangende plichten versterken de kwaliteit van de registraties.

Op het moment dat een gebruiker gerede twijfel heeft[22]Een bestuursorgaan dat gegevens heeft verkregen uit de landelijke voorziening en gerede twijfel heeft over de juistheid van een authentiek gegeven of het ontbreken van een authentiek gegeven is op grond van artikel 37 van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen verplicht tot terugmelden. Belanghebbenden mogen terugmelden op grond van artikel 38. http://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0 023466
over de juistheid van een authentiek gegeven van een BAG-object of over het ontbreken van een authentiek gegeven, dient een terugmelding op dit gegeven te worden gedaan. Op dat moment vervalt voor deze gebruiker de gebruiksplicht[23]Wet basisregistraties adressen en gebouwen, artikel 35, lid 2: "Een bestuursorgaan kan een ander gegeven gebruiken dan een krachtens deze wet beschikbaar authentiek gegeven, ingeval: a. bij het desbetreffende authentieke gegeven de aanduiding als bedoeld in artikel 19, vierde lid, onderdeel a is geplaatst; b. bij het desbetreffende authentieke gegeven de aantekening «in onderzoek» is geplaatst; c. het met betrekking tot het desbetreffende authentieke gegeven een melding heeft gedaan als bedoeld in artikel 37; d. het door toepassing van het eerste lid zijn publiekrechtelijke taak niet naar behoren zou kunnen vervullen, of e. bij wettelijk voorschrift anders is bepaald dan in het eerste lid." http://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR 0023466 en https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2017-60.html
. Op het moment dat de bronhouder van het betreffende BAG-object de terugmelding niet binnen twee werkdagen kan afhandelen, wordt het gegeven 'in onderzoek' geplaatst en mogen alle gebruikers een ander gegeven gebruiken[24]Wet basisregistraties adressen en gebouwen, artikel 35, lid 2: "Een bestuursorgaan kan een ander gegeven gebruiken dan een krachtens deze wet beschikbaar authentiek gegeven, ingeval: a. bij het desbetreffende authentieke gegeven de aanduiding als bedoeld in artikel 19, vierde lid, onderdeel a is geplaatst; b. bij het desbetreffende authentieke gegeven de aantekening «in onderzoek» is geplaatst; c. het met betrekking tot het desbetreffende authentieke gegeven een melding heeft gedaan als bedoeld in artikel 37; d. het door toepassing van het eerste lid zijn publiekrechtelijke taak niet naar behoren zou kunnen vervullen, of e. bij wettelijk voorschrift anders is bepaald dan in het eerste lid." http://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR 0023466 en https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2017-60.html
. De bronhouder dient het onderzoek binnen zes maanden af te ronden en het gegeven weer 'uit onderzoek' te halen, waarna de gebruiksplicht voor dit gegeven weer geldt.

Als blijkt dat de waarde uit de terugmelding een hogere kwaliteit heeft dan die in de BAG, dan past de bronhouder het gegeven aan, ook als het verschil kleiner is dan de toegestane tolerantie op dit gegeven zoals gesteld in hoofdstuk 4 van deze catalogus (bijvoorbeeld voor geometrie of oppervlakte).

Voor ieder BAG-object geldt dat de authentieke gegevens m.u.v. de unieke aanduiding (identificatie) in onderzoek geplaatst kunnen worden, uitgebreid met het gegeven postcode van een nummeraanduiding. Tabel 7 geeft per object aan welke gegevens (attributen en relaties) in onderzoek kunnen worden geplaatst.

Woonplaats

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 8) en benoemt de attributen (zie Tabel 9) van het objecttype Woonplaats.

Openbare ruimte

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 10) en benoemt de attributen (zie Tabel 11) en relaties (zie Tabel 12) van het objecttype Openbare ruimte.

Nummeraanduiding

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 13) en benoemt de attributen (zie Tabel 14) en relaties (zie Tabel 15) van het objecttype Nummeraanduiding.

Pand

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 16) en benoemt de attributen (zie Tabel 17) van het objecttype Pand.

Adresseerbaar object

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 18) en benoemt de relaties (zie Tabel 19) van het objecttype Adresseerbaar object.

Ligplaats

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 20) en benoemt de attributen (zie Tabel 21) van het objecttype Ligplaats.

Standplaats

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 22) en benoemt de attributen (zie Tabel 23) van het objecttype Standplaats.

Verblijfsobject

Deze paragraaf geeft een beschrijving (zie Tabel 24) en benoemt de attributen (zie Tabel 25) en relaties (zie Tabel 26) van het objecttype Verblijfsobject.

Woonplaats

Openbare ruimte

Nummeraanduiding

Pand

Adresseerbaar object

Ligplaats

Standplaats

Verblijfsobject

Samengestelde attributen